EU Verordening 261/2004: Je Rechten als Passagier
De EU-verordening 261/2004 beschermt luchtreizigers bij vertraging, annulering en instapweigering. Deze wet garandeert compensatie van €250 tot €600, ongeacht je ticketprijs.
Vastgesteld door het Europees Parlement en de Raad op 11 februari 2004. Regelt compensatie en bijstand aan luchtreizigers bij instapweigering, annulering of langdurige vertraging.
€600
max compensatie
2005
van kracht sinds
31
EU/EER-landen
19
artikelen
Controleer je vlucht
Direct jouw status & compensatie berekenen
Wat is EU-verordening 261/2004?
EU-verordening 261/2004 (volledige naam: Verordening (EG) nr. 261/2004 van het Europees Parlement en de Raad) is de Europese wet die de rechten van luchtreizigers beschermt. De verordening is vastgesteld op 11 februari 2004 en van kracht sinds 17 februari 2005.
De wet vervangt de eerdere Verordening (EEG) nr. 295/91 en biedt een aanzienlijk hoger beschermingsniveau. Het doel: ervoor zorgen dat passagiers adequaat worden gecompenseerd en bijgestaan wanneer hun vlucht verstoord wordt door instapweigering, annulering of langdurige vertraging.
Direct werkend recht
De verordening is rechtstreeks van toepassing in alle EU-lidstaten. Je hoeft niet naar nationaal recht te verwijzen.
Niet uit te sluiten
Artikel 15 bepaalt dat airlines deze rechten niet mogen beperken via voorwaarden of disclaimers in het ticket.
Per passagier
Compensatie is per passagier, inclusief kinderen met een eigen stoel. Een gezin van 4 kan tot €2.400 claimen.
Op welke vluchten is het van toepassing?
EG 261/2004 geldt niet voor alle vluchten. De werkingssfeer wordt bepaald door vertrekplaats en airline.
Wel van toepassing
- Vertrek vanuit EU/EER-luchthaven (elke airline)
- Aankomst in EU/EER met Europese airline
- Lijnvluchten, chartervluchten en pakketreizen
- Bevestigde boeking en op tijd ingecheckt
Niet van toepassing
- Vertrek buiten EU met niet-Europese airline
- Gratis tickets of personeelstarieven
- Helikoptervluchten
- Pakketreis geannuleerd om andere reden dan vlucht
Voorbeeld
Amsterdam → New York met Delta (niet-EU airline): wel beschermd, want vertrek vanuit EU. New York → Amsterdam met Delta: niet beschermd, want niet-EU airline die naar EU vliegt. New York → Amsterdam met KLM: wel beschermd, want EU-airline die naar EU vliegt.
De 6 belangrijkste artikelen
De verordening bevat 19 artikelen. Dit zijn de 6 artikelen die direct relevant zijn voor je rechten als passagier.
Instapweigering
Airlines moeten eerst vrijwilligers vragen. Bij onvrijwillige weigering: onmiddellijke compensatie + bijstand.
Meer informatieAnnulering
Compensatie bij annulering, tenzij 14+ dagen van tevoren gemeld of bij overmacht. Altijd recht op terugbetaling of alternatieve vlucht.
Meer informatieVertraging
Recht op verzorging bij vertraging (2-4 uur afhankelijk van afstand). Bij 5+ uur: recht op terugbetaling ticket.
Meer informatieCompensatiebedragen
€250 (tot 1.500 km), €400 (1.500-3.500 km), €600 (3.500+ km). 50% korting als alternatieve vlucht op tijd is.
Terugbetaling of omboeken
Keuze uit: volledige terugbetaling binnen 7 dagen, omboeken bij eerste gelegenheid, of omboeken op latere datum.
Recht op verzorging
Gratis eten, drinken, 2 telefoongesprekken/e-mails, en hotel + transfer indien nodig. Geldt ook bij overmacht.
Compensatiebedragen volgens EG 261/2004
De compensatie is gebaseerd op de vluchtafstand (groot-cirkelmethode), niet op de ticketprijs.
Art. 7 lid 1a
Tot 1.500 km
€250
Amsterdam - Barcelona, Londen, Parijs
Art. 7 lid 1b
1.500 - 3.500 km
€400
Amsterdam - Canarische Eilanden, Turkije
Art. 7 lid 1c
Meer dan 3.500 km
€600
Amsterdam - New York, Dubai, Bangkok
50% korting mogelijk (Art. 7 lid 2)
De airline mag de compensatie met 50% verlagen als ze een alternatieve vlucht aanbieden waarvan de aankomsttijd maximaal 2 uur (korte vlucht), 3 uur (middellang) of 4 uur (lang) later is dan de oorspronkelijke vlucht.
Overmacht: wanneer geen compensatie?
Bij "buitengewone omstandigheden" hoeft de airline geen compensatie te betalen. Maar de definitie is strenger dan airlines vaak beweren.
Overweging 14 van de verordening noemt als voorbeelden: politieke onstabiliteit, weersomstandigheden die uitvoering verhinderen, beveiligingsproblemen, onverwachte vliegveiligheidsproblemen en stakingen die gevolgen hebben voor de vluchtuitvoering. Let op: het Europese Hof van Justitie heeft via jurisprudentie verduidelijkt dat technische defecten en stakingen van eigen personeel hier niet onder vallen.
Wel overmacht
- Extreem weer (storm, vulkaanuitbarsting)
- Staking luchtverkeersleiding
- Terrorisme / beveiligingsdreiging
- Politieke onrust / luchtruimsluiting
- Medische noodlanding
- Vogelaanvaring (bird strike)
Geen overmacht (wel compensatie)
- Technisch defect (Wallentin-Hermann, 2008)
- Staking eigen personeel (TUI-arrest, 2018)
- Personeelstekort / planning
- Overboeking
- IT-storing airline
- Operationele problemen / rotatievertraging
Belangrijke uitspraken EU Hof van Justitie
Het Europese Hof heeft via arresten de rechten van passagiers verder verduidelijkt en versterkt.
Sturgeon-arrest (C-402/07)
Passagiers met 3+ uur vertraging hebben recht op dezelfde compensatie als bij annulering. Dit arrest breidde de rechten enorm uit - de verordening noemde alleen annulering en instapweigering.
Wallentin-Hermann (C-549/07)
Technische problemen zijn geen overmacht. Airlines zijn verantwoordelijk voor onderhoud. Alleen verborgen fabricagefouten kunnen als overmacht gelden.
TUI-arrest (C-195/17)
Stakingen van eigen personeel (piloten, cabinepersoneel) zijn geen overmacht. De airline heeft invloed op arbeidsvoorwaarden en kan dit dus voorkomen.
Nelson-arrest (C-581/10)
Bevestiging van Sturgeon: ook bij vertraging (niet alleen annulering) bestaat recht op compensatie bij 3+ uur.